Phải làm gì khi con nợ không trả tiền?

Cho người khác vay tiền nhưng đến hạn “con nợ” không trả tiền là tình huống nhiều người gặp phải. Có trường hợp người vay liên tục khất nợ, hứa trả nhưng không thực hiện, cũng có trường hợp sau khi bị yêu cầu trả nợ lại cho rằng đã trả tiền, khiến hai bên phát sinh tranh chấp.

Phải làm gì khi con nợ không trả tiền? Bạn đã biết cách thu thập chứng cứ để bảo vệ mình trước khi khởi kiện chưa? Khi con nợ cố tình không trả tiền, xóa tin nhắn, chặn liên lạc hoặc phủ nhận việc vay mượn, việc lưu giữ chứng cứ kịp thời là vô cùng quan trọng. Trong nhiều trường hợp, lập vi bằng đối với tin nhắn, cuộc gọi, giao dịch điện tử hoặc hiện trạng tài liệu có thể giúp củng cố chứng cứ khi giải quyết tranh chấp.

Con nợ không trả tiền phải làm gì trước tiên?

Khi đến hạn nhưng người vay không trả tiền, trước hết người cho vay nên bình tĩnh kiểm tra và tập hợp toàn bộ tài liệu liên quan đến khoản vay.

Không nên chỉ trao đổi bằng lời nói hoặc liên tục gọi điện yêu cầu trả nợ mà không lưu lại thông tin. Những tài liệu được hình thành trong quá trình vay, trả và đòi nợ có thể rất quan trọng nếu sau này hai bên xảy ra tranh chấp. Bạn nên lưu giữ:

• Giấy vay tiền, hợp đồng vay hoặc giấy biên nhận nhận tiền.
• Chứng từ chuyển tiền cho người vay như: sao kê ngân hàng.
• Tin nhắn SMS, Zalo, Messenger, email đòi nợ, khất nợ, xác nhận trả lãi.
• Ghi âm cuộc gọi người vay thừa nhận còn nợ tiền.
• Nội dung trao đổi về việc trả một phần hoặc toàn bộ khoản nợ.
• Người làm chứng (nếu có).

Nếu khoản vay được thực hiện bằng chuyển khoản ngân hàng, nên ra ngân hàng sao kê việc chuyển tiền. Nếu giao tiền mặt, giấy nhận tiền hoặc các tài liệu khác chứng minh việc giao nhận tiền càng cần được bảo quản cẩn thận.

Con nợ khất nợ nhiều lần thì phải làm sao?

Một tình huống khá phổ biến là người vay không trả tiền cho bạn đúng hạn, liên tục xin thêm thời gian như: “Cho em khất đến cuối tháng” hoặc “Em chưa xoay được tiền, vài hôm nữa em trả chị nhé”. Những trao đổi này có thể giúp làm rõ diễn biến của khoản vay và việc hai bên đang giải quyết nghĩa vụ thanh toán như thế nào.

Nếu việc khất nợ được thực hiện qua Zalo, Messenger, SMS hoặc email, người cho vay nên lưu giữ đầy đủ nội dung trao đổi này

Đặc biệt lưu ý, nếu người vay từng thừa nhận số tiền còn nợ, hẹn ngày trả hoặc xin khất nợ nhiều lần nhưng không trả thì đây là những nội dung cần được bảo quản cẩn thận và phải lập vi bằng càng sớm càng tốt.

Con nợ “lật kèo”, tuyên bố “đã trả tiền”

Đây là trường hợp phức tạp hơn, “con nợ” tuyên bố “đã trả tiền” cho chủ nợ, “đổi trắng thay đen” thì bạn phải làm gì cho đúng pháp luật mà vẫn đòi được tiền?

Ví dụ, ngày 22/10/2019, bà Đ cho bà T vay 200 triệu đồng với thời hạn vay là 1 năm, lãi suất 1%/tháng. Đến hạn, bà T không trả tiền. Bà Đ yêu cầu trả nợ nhiều lần nhưng không được nên đã khởi kiện ra Tòa. Bất ngờ, tại Tòa, bà T thừa nhận có vay tiền nhưng đã trả tiền cho bà Đ từ tháng 9/2021, đến nay không còn nợ nữa.

Lúc này, vấn đề quan trọng không còn là “có khoản vay hay không” mà là đã trả nợ hay chưa và thời điểm trả nợ. Đây là vấn đề quan trọng cần được chứng minh bằng chứng cứ vật chất.

Nếu người vay khẳng định đã trả tiền, cần xác định trả vào ngày nào, bằng hình thức nào và có tài liệu gì chứng minh việc thanh toán.

Do đó, người cho vay không nên xóa các tin nhắn cũ hoặc bỏ qua những trao đổi tưởng như không quan trọng.

Tin nhắn Zalo có phải là chứng cứ không?

Ngày nay, nhiều giao dịch vay tiền vì quen biết hoặc tin tưởng không được lập thành hợp đồng giấy mà được trao đổi thông qua Zalo hoặc các ứng dụng nhắn tin khác.

Trong quá trình đòi nợ, hai bên có thể trao đổi về khoản nợ, tiền lãi, hỏi khi nào trả hoặc có việc gấp nên lấy tiền sớm để giải quyết công chuyện,…. Những nội dung này có thể là nguồn chứng cứ quan trọng để xem xét diễn biến của việc vay tiền và quá trình thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ có ảnh chụp màn hình Zalo thì đương nhiên chứng minh được toàn bộ khoản nợ. Khi tranh chấp, cần xem xét nguồn gốc, tính xác thực, tính toàn vẹn và mối liên hệ của dữ liệu điện tử với vụ việc.

Vì vậy, nếu tin nhắn Zalo có nội dung quan trọng, người có quyền lợi liên quan nên chủ động bảo quản dữ liệu một cách đầy đủ, tránh tình trạng sau này cuộc trò chuyện bị xóa, tài khoản bị mất hoặc nội dung không còn nguyên trạng hoặc “con nợ” đã khóa, xóa tài khoản Zalo, không thừa nhận Zalo đó là của mình.

Bộ luật tố tụng dân sự 2015 cũng quy định những dữ liệu điện tử cũng được xem là nguồn chứng cứ khi Tòa án giải quyết vụ việc theo quy định.

Có nên lập vi bằng tin nhắn Zalo khi con nợ không trả tiền?

Nếu tin nhắn Zalo có nội dung quan trọng liên quan đến khoản vay, khoản lãi, thời hạn vay có thể cân nhắc lập vi bằng để ghi nhận lại các tin nhắn này. Việc này có thể giúp ghi nhận lại các nội dung tin nhắn tránh bị xóa hoặc mất.

Tuy nhiên, việc lập vi bằng không có nghĩa là con nợ sẽ trả tiền cho bạn hay vi bằng thay thế hợp đồng vay giữa các bên. Vi bằng cũng không thay thế giấy vay tiền, chứng từ chuyển khoản, sao kê ngân hàng hoặc các tài liệu khác. Khi giải quyết tranh chấp, các tài liệu và chứng cứ cần được đánh giá tổng thể theo quy định pháp luật.

Vì vậy, nếu người vay có dấu hiệu phủ nhận khoản nợ hoặc phủ nhận nội dung tin nhắn, người cho vay nên chuẩn bị nhiều nguồn tài liệu khác nhau, thay vì chỉ phụ thuộc vào một loại chứng cứ.

Khi nào nên lập vi bằng tin nhắn Zalo?

Không phải mọi trường hợp có tin nhắn Zalo đều nhất thiết phải lập vi bằng.

Người cho vay có thể cân nhắc việc lập vi bằng khi nội dung trao đổi trên Zalo có ý nghĩa quan trọng đối với vụ việc và có nguy cơ bị xóa, thay đổi hoặc không còn truy cập được về sau hoặc nếu “con nợ” có dấu hiệu thất hẹn, cù nhây, chối bỏ trách nhiệm thì việc lập vi bằng càng sớm càng tốt.

Trong những trường hợp này, việc ghi nhận kịp thời có thể giúp người có quyền lợi liên quan chủ động hơn trong việc bảo quản tài liệu.

Cần chuẩn bị chứng cứ gì khi kiện đòi tiền?

Tùy từng vụ việc, người cho vay có thể chuẩn bị các tài liệu như:

• Hợp đồng hoặc giấy vay tiền.
• Giấy nhận tiền.
• Sao kê tài khoản.
• Chứng từ chuyển khoản.
• VI bằng tin nhắn Zalo, Messenger, SMS, Email.
• Nội dung thỏa thuận về thời hạn trả nợ.
• Tài liệu thể hiện người vay thừa nhận khoản nợ.

Không phải tài liệu nào cũng có giá trị như nhau trong mọi trường hợp. Việc đánh giá chứng cứ còn phụ thuộc vào nội dung cụ thể của vụ việc, cách thức hình thành tài liệu và các chứng cứ khác đi kèm.

Phải làm gì nếu mất giấy vay tiền

Việc mất giấy vay tiền hoặc nội dung không đầy đủ không đồng nghĩa với việc không thể chứng minh được việc vay tiền.

Nếu vẫn còn các tài liệu khác như:

• Chứng từ chuyển khoản;
• Sao kê ngân hàng;
• Tin nhắn Zalo, Email;
• Nội dung người vay thừa nhận khoản vay;
• Tin nhắn xin khất nợ;

thì cần tập hợp và đánh giá tổng thể.

Đặc biệt, nếu người vay từng trao đổi trên Zalo về khoản tiền đã vay hoặc việc trả nợ, không nên xóa cuộc trò chuyện.

Trong trường hợp dữ liệu điện tử có vai trò quan trọng, người cho vay có thể tìm hiểu thêm về việc lập vi bằng đối với nội dung trao đổi trên Zalo để có phương án bảo quản, ghi nhận phù hợp.

Không nên tự ý dùng biện pháp đòi nợ trái pháp luật

Khi con nợ không trả tiền, người cho vay có thể rất bức xúc nhưng không nên vì muốn lấy lại tiền mà sử dụng các biện pháp trái pháp luật như đe dọa, xúc phạm, cưỡng ép, gây rối hoặc đăng tải thông tin của người khác lên mạng xã hội một cách tùy tiện.

Cách an toàn hơn là bảo quản chứng cứ, yêu cầu thanh toán và sử dụng các phương thức pháp lý phù hợp để bảo vệ quyền lợi của mình.

Đặc biệt, nếu có tranh chấp về khoản vay, việc công khai thông tin cá nhân, hình ảnh hoặc nội dung trao đổi của người vay trên mạng xã hội có thể phát sinh những vấn đề pháp lý khác.

Tìm hiểu thêm: Phải làm gì khi thắng kiện nhưng bên kia không trả tiền?

Phải làm gì khi con nợ không trả tiền?

Khi con nợ không trả tiền, người cho vay nên ưu tiên ba việc: xác định chính xác khoản nợ, bảo quản chứng cứ và lựa chọn phương án pháp lý phù hợp.

Nếu người vay liên tục khất nợ hoặc phủ nhận khoản vay, cần lưu giữ các tài liệu liên quan như giấy vay tiền, chứng từ chuyển khoản, sao kê ngân hàng và đặc biệt là tin nhắn Zalo thể hiện việc thừa nhận khoản nợ, khất nợ hoặc hẹn trả tiền.

Đối với các dữ liệu điện tử quan trọng, có thể cân nhắc lập vi bằng để ghi nhận lại các nội dung tin nhắn Zalo. Vi bằng không thay thế không thay thế hợp đồng hoặc thỏa thuận giữa các bên nhưng là một trong những nguồn chứng cứ quan trọng để giải quyết vụ án.

Liên hệ lập vi bằng:

Lê Văn Tùng

Thừa phát lại

Văn phòng Thừa phát lại Quận 11

Hotline/Zalo: 0908559880