Vi bằng ghi nhận vi phạm bản quyền âm nhạc

Vi bằng ghi nhận vi phạm bản quyền âm nhạc giúp ghi nhận hành vi xâm phạm quyền tác giả, tạo chứng cứ phục vụ xử lý vi phạm và yêu cầu bồi thường.

Giá trị của tác phẩm âm nhạc

Mỗi tác phẩm âm nhạc là kết quả của quá trình nghiên cứu, tìm tòi và sáng tạo. Để có được những bản nhạc được lưu truyền qua nhiều thế hệ, tác giả đã dành trọn tình yêu âm nhạc, thời gian, công sức, trí tuệ và trách nhiệm đối với cộng đồng. Vì vậy, họ xứng đáng được hưởng thành quả lao động và quyền lợi từ tác phẩm của mình.

Các hình thức xâm phạm bản quyền âm nhạc

Tại Việt Nam cũng như trên thế giới, tình trạng xâm phạm bản quyền âm nhạc vẫn diễn ra phổ biến dưới nhiều hình thức:

Phát sóng trên truyền hình: Ca sĩ thể hiện bài hát nhưng chưa có sự đồng ý của tác giả hoặc chủ sở hữu.
Biểu diễn tại sự kiện, phòng trà, nhà hát: Các buổi biểu diễn sử dụng tác phẩm mà không xin phép.
Sử dụng trực tuyến/online: Các nền tảng nghe nhạc như Zing Mp3, Nhạc của tui, YouTube… phát hành hoặc chia sẻ tác phẩm chưa được cấp phép.
Tích hợp nhạc trong dịch vụ karaoke: Nhiều cơ sở kinh doanh karaoke sử dụng nhạc tích hợp sẵn mà không xin phép.
Các hình thức khác: Khai thác tác phẩm âm nhạc trái phép dưới nhiều dạng khác nhau.

Dù tồn tại dưới bất kỳ hình thức nào, việc sử dụng tác phẩm âm nhạc mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu đều là hành vi vi phạm pháp luật.

Chế tài pháp luật và vai trò của Thừa phát lại

Theo quy định pháp luật, các hành vi vi phạm bản quyền âm nhạc sẽ bị xử lý bằng nhiều chế tài khác nhau. Trong đó, Thừa phát lại đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả:

Lập vi bằng: Ghi nhận hành vi xâm phạm bản quyền âm nhạc, tạo chứng cứ pháp lý có giá trị trước tòa.
Công cụ pháp lý: Hỗ trợ tác giả yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm.
Bồi thường thiệt hại: Buộc người có hành vi vi phạm phải bồi thường thiệt hại dựa trên chứng cứ là vi bằng.
Đảm bảo sử dụng đúng bản quyền: Áp dụng các biện pháp cần thiết để người vi phạm chỉ được khai thác tác phẩm khi có sự cho phép hợp pháp.

Việc sử dụng dịch vụ Thừa phát lại giúp tác giả, chủ sở hữu bản quyền âm nhạc bảo vệ quyền lợi chính đáng, đồng thời góp phần xây dựng môi trường âm nhạc minh bạch, lành mạnh và phát triển bền vững.

Khi nào nên lập vi bằng ghi nhận vi phạm bản quyền âm nhạc?

Tác giả, chủ sở hữu tác phẩm âm nhạc, cơ quan được tác giả ủy quyền quản lý, thu phí bản quyền âm nhạc nên lập vi bằng khi:

Phát hiện các buổi biểu diễn trực tiếp có sử dụng tác phẩm âm nhạc mà không xin phép, không trả tiền bản quyền.
Phát hiện các kênh/tài khoản mạng xã hội như: YouTube, Website đăng tải các video có sử dụng tác phẩm mà không xin phép, không trả tiền bản quyền.
Phát hiện tổ chức, cá nhân khai thác tác phẩm âm nhạc vào mục đích thương mại.

Vi bằng ghi nhận vi phạm bản quyền âm nhạc có giá trị không?

Vi bằng được lập đúng quy định pháp luật có thể được sử dụng làm nguồn chứng cứ trong quá trình giải quyết tranh chấp hoặc xử lý vi phạm. Thông qua vi bằng, tác giả, chủ thể có thể chứng minh:

Thời điểm phát hiện hành vi vi phạm bản quyền.
Số lượng tác phẩm sử dụng làm cơ sở tính tiền bản quyền.
Thông tin, hình ảnh bên phạm vi như: website, tài khoản mạng xã hội hoặc nền tảng có hành vi vi phạm.
Hình ảnh, video, dữ liệu điện tử, cách thức xâm phạm liên quan đến hành vi xâm phạm quyền tác giả.

Thực tiễn hành nghề cho thấy đã có nhiều Công ty thường xuyên tổ chức chương trình biểu diễn trong nhà, ngoài trời, quán cà phê sử dụng tác phẩm nhưng không xin phép, không trả tiền bản quyền, đồng thời còn ghi hình và đăng tải video có sử tác phẩm âm nhạc đã sử dụng lên mạng xã hội để thu hút người xem.

Hành vi sử dụng tác phẩm nhưng không xin phép, không trả tiền bản quyền là hành vi xâm phạm quyền tác giả quy định tại Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ như một số vụ việc điển hình được cơ quan chức năng xử lý thời gian vừa qua dưới đây là bài học cảnh tỉnh cho những người có ý định vi phạm pháp luật.

Một số vụ việc xâm phạm bản quyền bị cơ quan chức năng xử lý:

(Thừa phát lại lập vi bằng trong một buổi biểu diễn tại TP.HCM)

Thừa phát lại lập vi bằng như thế nào?

Dựa trên những yêu cầu cụ thể của người yêu cầu, Thừa phát lại sẽ đến địa điểm xảy ra sự kiện, hành vi xâm phạm bản quyền âm nhạc để lập vi bằng. Nội dung lập vi bằng chủ yếu bao gồm các thông tin cần thiết như:

Thời gian, địa điểm xảy ra việc xâm phạm bản quyền âm nhạc.
Số lượng các tác phẩm âm nhạc được sử dụng tại buổi biểu diễn, video.
Lời các bài hát, tác phẩm được sử dụng tại các buổi biểu diễn này.
Số lượng khán giả đến xem.
Các giá vé của từng ghế ngồi, thông thường được đăng tải trên website.

Những khó khăn khi lập vi bằng xâm phạm bản quyền này

Có những buổi biểu diễn không cho phép chụp hình, quay phim.
Tác phẩm sử dụng tiếng nước ngoài, gây khó khăn cho Thừa phát lại.
Một số trường hợp chất lượng âm thanh không bảo đảm, ca sĩ hát biến tấu hoặc không rõ lời, gây khó khăn trong việc xác định chính xác tác phẩm được sử dụng.

Câu hỏi thường gặp:

Câu 1: Ai có quyền lập vi bằng xâm phạm bản quyền âm nhạc?

Trả lời: Tác giả, chủ sở hữu bản quyền âm nhạc, cơ quan được tác giả ủy quyền quản lý tác phẩm âm nhạc có quyền yêu cầu lập vi bằng ghi nhận lại hành vi vi phạm.

Câu 2: Khi nào nên lập vi bằng?

Trả lời: Ngay khi phát hiện hành vi vi phạm hoặc ngay khi phát hiện các video sử dụng tác phẩm âm nhạc không xin phép đăng lên mạng xã hội.

Câu 3: Chi phí lập vi bằng bao nhiêu?

Trả lời: Chi phí lập vi bằng dao động khoảng 2.500.000 đến 5.000.000 tùy số lượng bài hát vi phạm hoặc thời lượng phát sóng.

Vi bằng ghi nhận vi phạm bản quyền âm nhạc là giải pháp hữu hiệu giúp tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và đơn vị quản lý bản quyền nhanh chóng thu thập chứng cứ khách quan về hành vi xâm phạm. Việc lập vi bằng ngay khi phát hiện vi phạm sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ thể quyền và tạo cơ sở thuận lợi cho quá trình yêu cầu xử lý vi phạm hoặc bồi thường thiệt hại sau này.